بجـای لعن تـاریکی ........ بیا شمعی برافروزیم

استاد عشق اثر ایرج حسابی

سرنوشت زندگی شما از عجیب، عجیبتر و از شنیدنی، شنیدنی تر است. این جمله ایست که ایرج حسابی پسر پروفسور محمود حسابی زمانی که پدر بزرگوارشان در پی درخواست فرزند مشغول تعریف زندگی پر از فراز و نشیبشان بودند به پدر گفت و امروز هم که به کوشش ایشان این خاطرات در قالب این کتاب در دسترس عموم قرار گرفته است هر خواننده ای همین جمله را به زبان خواهد آورد.

این کتاب تحت عنوان "استاد عشق: نگاهی به زندگی و تلاش های پروفسور محمود حسابی پدر علم فیزیک و مهندسی نوین ایران" به کوشش فرزند ارشدشان ایرج حسابی نگاشته و توسط سازمان چاپ و انتشارات به چاپ رسیده است. از نکات مثبت این کتاب حجم کم آن است که در 138 صفحه داستان زندگی استاد را روایت می کند و هرکسی، حتی کسانی که کمتر اهل مطالعه هستند را وسوسه به مطالعه می نماید البته با نزدیک شدن به پایان این زندگینامه پر بار خواننده حسرت این را خواهد خورد که کاش کتاب حجم بیشتری داشت.* شایان ذکر است که کل کتاب 216 صفحه می باشد که به جز داستان اصلی متشکل از عکسهای دیدنی از زندگی استاد به همراه ضمایم متنوع و مفید از زندگی، تحصیلات و خدمات پروفسور حسابی می باشد. این کتاب که اولین بار در سال 1380 به چاپ رسید اکنون پس از گذشت نه سال پنجاهمین تجدید چاپ خود را پشت سر گذاشته است و هنوز از کتابهای پرفروش و پر طرفدار موجود در بازار می باشد.

زندگینامه ها از ابتدا جزو کتابهای محبوب و مورد توجه در میان هر قشر بوده است. زیرا که مردم دوست دارند بدانند شخصیت های محبوب زندگی شان از سیاستمداران گرفته تا دانشمندان و هنرپیشگان و هنر مندان و ... چطور به موفقیت های خود دست یافته اند و چگونه زندگی کرده اند و در این میان از زندگی آنها درس گرفته تا بتوانند در راه آنها گام بردارند و به موفقیت های مشابه دست یابند. زندگینامه دکتر حسابی نیز از این موضوع مستثنی نیست بلکه برتری نیز دارد و آن این است که ایشان در کنار اینکه دانشمندی نمونه بوده اند پدر، فرزند، همسر، هم میهن و از همه بالاتر انسان نمونه و والایی بوده اند که هر خواننده ای با خواندن سرگذشت ایشان و درس گرفتن از رفتار و عملکرد این گنجینه ملی می تواند در راه کمال و ترقی پیش برود و امیدوار باشیم که امثال استاد باز هم ظهور پیدا کنند.

این کتاب را نمی توان تنها جزو کتب شرح زندگانی قرار داد زیرا که در کنار آشنایی ما با دکتر حسابی در عین حجم کم با دریایی از معرفت و آگاهی آشنا می شویم که هر کدام از جملاتی که از قول استاد در کتاب آمده است می تواند به تنهایی زندگی انسان را تا پایان عمر دگرگون و بهبود بخشد.

بنده بیش از هر گروهی این کتاب را به جوانان پیشنهاد می نمایم تا با مطالعه آن بیاموزند که چطور باید در هنگام سختی ها سر خم نکنند و روی را به جانب دیگر بر نگردانند. " آدم باید یاد بگیرد وقتی کار یا زندگی سخت می شود، میزان طاقت او، در سختی ها کمی بیشتر از مشکلی باشد که پیش آمده است**." و این امید در دلش زنده شود که انسانی با این چنین گذشته تلخی چطور در نهایت به ساحل آرامش و کمال دست می یابد و از یاد نبرد که :" اگر روزهای سخت و دردناکی در زندگی انسان باشد و در همان حال با امید تلاش کند و علی رغم خستگی و سختی ها راه خود را ادامه بدهد خداوند درهای سعادت و خوشبختی را به روی او می گشاید." و پس از آن از دانشجویان و محققان عزیز کشور استدعا دارم که با مطالعه این کتاب با الگوی درستی که استاد برای ما بجای گذاشته اند آشنا شوند و همانند ایشان این کشور عزیز را به قله های افتخار باز گردانند. و در کنار آشنایی با روشهای علمی با اخلاق انسانی نیز آشنا گردند." علت ترقی کشورهای توسعه یافته، همین اطمینان خاطر و احترام کارکنان مراکز تحقیقاتی می باشد و بس."

در خلال مطالعه این کتاب خواننده نه تنها با گذشته این دانشمند بلکه با طرز صحیح زندگی نیز آشنا می شود و به جز مسائل اخلاقی به تاریخچه پیشرفت و توسعه علم و مهندسی در ایران که به عنوان نمونه می توان به تاسیس دانشگاه تهران اشاره نمود و همچنین به حال و هوای آن دوران ایران و جهان اشراف پیدا کرده و نیز با جزییات جالبی همچون دیدار دکتر حسابی با پرفسور انیشتین آشنا می گردد.

امیدوارم از مطالعه این کتاب لذت ببرید و با پیروی از درسهایی که استاد عشق برایمان به یادگار گذاشتند از زحمات ایشان قدردانی کرده باشیم چرا که این مقام بزرگ در حالی به ایران آمدند تا به میهن و هموطنان خود خدمت نمایند که اگر در آمریکا مانده بودند می توانستند پس از پرفسور انیشتین بزرگترین کرسی فیزیک جهان را صاحب شوند. اما ایشان با تصمیم خود ملتی را برای همیشه مدیون خود و زحماتشان گردانیدند.

در آخر از پسر ایشان به دلیل این گام موثر سپاس گذارم و امیدوارم که تنها به خواندن این کتاب بسنده ننماییم و به دنبال درسهای بیشتری چه از این استاد بزرگوار و چه از تمام گنجینه هایمان برآییم. در ادامه چند جمله ای از کتاب که از نظر بنده زیباتر آمد از زبان پرقسور محمود حسابی نقل می نمایم.

• من همیشه به کسانی که ویلایی، خانه ای، طلا و جواهری باعث خوشحالی آنها می شود حسودی می کنم. این آدمها با یک تکه آهن، مقداری خاک یا مقداری شیشه خوشحال می شوند و به همین چیزها راضی اند.
• افرادی که عمق دارند و سطحی نیستند و اشخاص برجسته یی هستند، اصولا با حوصله اند و به جوانان جست و جوگر و کنجکاو، فرصت اظهار نظر می دهند.
• خداوند سلامتی را به ما عطا کرده است تا آن را درست حفظ کنیم و بتوانیم بیشتر و بهتر به خدا خدمت کنیم.
• وقتی یک مرکز علمی راه بیفتد، خود به خود تحول و پیشرفت ایجاد می کند.
• اگر انسان بخواهد کسی را اذیت کند، هیچ موجود دیگری به پایش نمی رسد.
• زندگی سراسر آزمایش است. هر کس طوری امتحانش را پس می دهد.
• همیشه کار، فکر و احساس درست، نتیجه مثبت می دهد.